Ngồi thiền nên nhắm mắt hay mở mắt? Cách lựa chọn phù hợp cho người mới

Ngồi thiền nên nhắm mắt hay mở mắt?

Khi mới bắt đầu thiền, một trong những câu hỏi khá phổ biến là:

“Khi ngồi thiền có nên nhắm mắt không?”

Nhiều người cho rằng thiền bắt buộc phải nhắm mắt. Trong khi đó, một số người lại cảm thấy dễ tập trung hơn khi mở mắt.

Thực tế, không có một cách duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Việc nhắm mắt, mở mắt hoặc mở hé mắt có thể phụ thuộc vào phương pháp thực hành, không gian và khả năng tập trung của mỗi người.

Với người mới, điều quan trọng là lựa chọn cách giúp mình ổn định, tỉnh táo và không quá căng thẳng.

1. Nhắm mắt khi ngồi thiền có lợi ích gì?

Nhắm mắt có thể giúp giảm bớt các kích thích trực quan từ môi trường xung quanh.

Khi không phải liên tục nhìn vào đồ vật, người đi lại hoặc những chuyển động trước mắt, bạn có thể dễ dàng đưa sự chú ý về:

• Hơi thở.

• Cảm giác cơ thể.

• Âm thanh xung quanh.

• Những suy nghĩ đang xuất hiện.

Đặc biệt, nếu bạn đang thực hành tại một nơi yên tĩnh, nhắm mắt nhẹ có thể tạo cảm giác riêng tư và dễ đi vào trạng thái tĩnh lặng hơn.

2. Nhược điểm của việc nhắm mắt khi thiền

Không phải ai nhắm mắt cũng tập trung tốt hơn.

Một số người mới có thể gặp tình trạng:

• Dễ buồn ngủ.

• Tâm trí tưởng tượng nhiều hơn.

• Khó duy trì sự tỉnh táo.

• Cảm giác mất phương hướng.

• Chú ý quá nhiều vào những suy nghĩ bên trong.

Nếu bạn thường xuyên buồn ngủ khi nhắm mắt, không cần ép bản thân phải tiếp tục nhắm mắt.

Bạn có thể thử mở mắt nhẹ và hướng ánh nhìn xuống phía trước.

3. Mở mắt khi ngồi thiền có được không?

Hoàn toàn có thể, tùy phương pháp thực hành.

Khi mở mắt, bạn có thể giữ ánh nhìn nhẹ nhàng về phía trước hoặc xuống một điểm cố định.

Không cần nhìn chằm chằm vào một vật.

Mục tiêu không phải là tập trung thị giác quá mạnh mà là duy trì sự tỉnh thức trong khi cơ thể vẫn ở trạng thái thư giãn.

Với một số người, mở mắt giúp giảm cảm giác buồn ngủ và duy trì sự tỉnh táo tốt hơn.

4. Mở mắt hay nhắm mắt – cách nào tốt hơn?

Không nên đánh giá đơn giản rằng:

Nhắm mắt = thiền tốt
Mở mắt = thiền không tốt

Điều quan trọng hơn là trạng thái của bạn trong quá trình thực hành.

Nếu nhắm mắt nhưng liên tục buồn ngủ, tâm trí lang thang và mất sự tỉnh táo thì bạn có thể thử mở mắt.

Nếu mở mắt khiến bạn liên tục bị phân tâm bởi cảnh vật xung quanh, hãy thử khép mắt nhẹ.

Bạn có thể tự quan sát và lựa chọn.

5. Người mới nên thử cách nào?

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể thử phương pháp đơn giản sau:

Cách 1: Nhắm mắt nhẹ

Ngồi ổn định, thả lỏng khuôn mặt và nhắm mắt một cách tự nhiên.

Không cần nhắm thật chặt.

Sau đó đưa sự chú ý về hơi thở.

Cách 2: Mở hé mắt

Nếu cảm thấy buồn ngủ khi nhắm mắt, hãy mở mắt nhẹ.

Ánh nhìn hướng xuống phía trước, không cần tập trung vào một vật cụ thể.

Cách 3: So sánh

Bạn có thể thử:

5 phút nhắm mắt → nghỉ một chút → 5 phút mở hé mắt.

Sau đó tự quan sát xem cách nào giúp bạn tỉnh táo và thoải mái hơn.

6. Có nên nhìn vào một điểm khi thiền?

Nếu thực hành với mắt mở, bạn có thể lựa chọn một điểm tương đối cố định để giảm sự phân tán.

Ví dụ:

• Một điểm trên sàn.

• Một khoảng trống phía trước.

• Một vật đơn giản trong không gian.

Không nên lựa chọn thứ quá nhiều màu sắc hoặc chuyển động vì dễ khiến sự chú ý bị kéo ra bên ngoài.

7. Khi thiền ở chùa hoặc đạo tràng thì sao?

Nếu tham gia một khóa tu, lớp thiền hoặc sinh hoạt tại chùa/đạo tràng, bạn nên tuân theo hướng dẫn của người hướng dẫn.

Mỗi phương pháp thực hành có thể có cách đặt mắt và hướng nhìn khác nhau.

Không nên tự ý thay đổi nếu người hướng dẫn đã đưa ra yêu cầu cụ thể.

Những lỗi thường gặp khi đặt mắt lúc ngồi thiền

Nhắm mắt quá chặt

Điều này có thể khiến vùng quanh mắt và khuôn mặt bị căng.

Hãy để mí mắt khép nhẹ.

Cố mở mắt thật to

Mục đích của việc mở mắt không phải là nhìn thật rõ mọi thứ.

Hãy giữ ánh nhìn tự nhiên.

Liên tục kiểm tra xung quanh

Nếu đang thiền mà liên tục mở mắt nhìn xem mọi người đang làm gì, bạn sẽ rất dễ mất tập trung.

Nghĩ rằng phải có một tư thế mắt “hoàn hảo”

Đừng quá áp lực về hình thức.

Điều quan trọng là sự ổn định và tỉnh thức trong quá trình thực hành.

Mắt mở hay nhắm mắt không phải điều quan trọng nhất

Khi mới tập thiền, chúng ta rất dễ tập trung vào những câu hỏi như:

Ngồi thế nào? Tay đặt ở đâu? Mắt nhắm hay mở? Ngồi bao lâu?

Những điều này đều có giá trị, nhưng không nên trở thành áp lực.

Sau cùng, điều quan trọng vẫn là khả năng nhận biết những gì đang diễn ra trong chính mình.

Bạn có thể nhắm mắt và nhận biết hơi thở.

Bạn cũng có thể mở mắt và nhận biết từng khoảnh khắc hiện tại.

Gợi ý một buổi thiền đơn giản cho người mới

Bạn có thể thử trong khoảng 10 phút:

Phút 1–2:
Ổn định tư thế, thả lỏng vai và khuôn mặt.

Phút 3–7:
Theo dõi hơi thở tự nhiên.

Phút 8–9:
Nhận biết cơ thể và những âm thanh xung quanh.

Phút 10:
Từ từ mở mắt nếu đang nhắm mắt, quan sát không gian trước mặt rồi kết thúc.

Không cần cố tạo ra cảm giác đặc biệt.

Chỉ cần dành một khoảng thời gian để thực sự có mặt với chính mình.

Bán buôn & bán lẻ trực tuyến trên toàn quốc
Trụ sở chính: Số 8, Khu tập thể nước sạch, ngõ 3 Cầu Bươu, Tả Thanh Oai, Thanh Trì, Hà Nội (Cuối ngõ 3 khu dân cư Cầu Bươu)
Hotline: 096 851 9981
Email: [email protected]
Website: www.zambala.vn
https://shopee.vn/quanchaytinhxua
https://www.facebook.com/quanaoyogathienzambala